Korecede -이, 히, 리, 기, -어 / 아 지다 ve 되다 ile edilgen fiil çekimi

Bu dersimizde Korecede -이, 히, 리, 기, -어 / 아 지다 ve 되다 ile edilgen fiil çekiminin nasıl yapıldığını göreceğiz.

Bu dersimizde Topik 3-4 konusu olan edilgen fiil çekimini göreceğiz. Edilgen yapıda eylemi kimin yaptığı belli değildir. Bir örnek cümle ile giriş yapalım.

요코 씨문을 열어요.

Yoko şiga munıl yoroyo.

Yoko, kapıyı açıyor.


Yukarıdaki cümle şu ana kadar öğrendiğimiz fiil çekimlerine uygun düz bir cümle. Ben bu cümleyi aşağıdaki hale getirmek istiyorum.

1. Kapı açılıyor.
2. Kapı Yoko tarafından açılıyor.

Yukarıdaki 1. cümlede kapıyı açan belli değilken 2. cümlede kimin tarafından açıldığı bellidir. Yani edilgen fiilli bir cümleye tarafından kelimesini eklersek eylemi kimin yaptığı da belli olur. Bu konu TOPIK 3-4 konusu olduğu için diğer konulara göre fiil çekimi biraz daha kapsamlıdır. Korecede edilgen yapı için 2 farklı yöntem vardır. Sırasıyla görelim.

-이, 히, 리, 기 edilgen fiil ekleri


Yukarıdaki heceleri fiillerimizin köküne getirerek edilgen hale sokacağız. Fakat her fiil bu ekleri almaz. Bu fiilleri zamanla öğreneceksiniz. Bazı fiiller ise hem bu yöntemle hem de göstereceğim diğer yöntemle edilgen hale sokulabilir. Ben kafanız karışmasın diye en yaygın kullanılan edilgen fiilleri yazacağım. O fiilleri olduğu gibi ezberlerseniz sorun kalmaz.

Kural 1: Bazı fiillerin kökü ile arasına getiririz. geldiği zaman bazı fiillerin önceki harfi ile birleşebilir. Siz verdiğim şekilde ezberleyin.

쓰이다

Sıida

Yazılmak


보이다

Poida

Görülmek


잠기다

Camgida

Kilitlenmek


Kural 2: Bazı fiillerin kökü ile arasına getiririz.

읽히다

İlkida

Okunmak


먹히다

Mokida

Yenilmek


닫히다

Taçida

Kapanmak


Kural 3: Bazı fiillerin kökü ile arasına getiririz.

팔리다

Pallida

Satılmak


들리다

Tıllida

Duyulmak


열리다

Yollida

Açılmak


Kural 4: Bazı fiillerin kökü ile arasına getiririz.

씻기다

Şitgida

Yıkanmak


안기다

Angida

Kucaklanmak


Gördüğünüz gibi her fiile farklı bir ek getirdik. Bunları ezberlemeniz daha iyi olur. Çünkü herhangi bir fiile istediğiniz eki getiremezsiniz. Şimdi birkaç örnek cümle yazalım. İlk olarak konunun başındaki cümleyi yazalım.

열렀어요.

Muni yollossoyo.

Kapı, açıldı.


Peki kapının kimin tarafından açıldığını nasıl söyleriz? Bunun için canlılardan sonra 한테 veya 에게, cansızlardan sonra ise getireceğiz.

요코 씨에게 열렀어요.

Muni yoko şiege yollossoyo.

Kapı, Yoko tarafından açıldı.


바람 열렀어요.

Muni parame yollossoyo.

Kapı, rüzgar tarafından açıldı.


이 컴퓨터학생들한테 쓰입니다.

İ kompyutoga hagsengdırhante sıimnida.

Bu bilgisayar, öğrenciler tarafından kullanılıyor.


-어 / 아 지다 edilgen fiil çekimi


Edilgen fiil yapmanın ikinci yönteminde ise fiilin samimi formundan kısmını atıp, 지다 ekleyeceğiz.

써지다

Socida

Yazılmak


주어지다

Cuocida

Verilmek


버려지다

Poryocida

Atılmak


Yukarıda da gördüğünüz gibi yazmak fiilini bu yöntemle de edilgen hale getirebilirim. İster bu yöntemle isterseniz de önceki yöntemle edilgen yapabilirsiniz. Fakat bu yöntem genelde ilk yöntemin kullanılmadığı fiillerde kullanılır. Siz de o şekilde kullanırsanız daha doğal olur.

이 병유리로 만들어졌어요.

İ pyonın yuriro mandırocyossoyo.

Bu şişe, camdan yapıldı.


Tarafından derken canlılar için 한테 veya 에게, cansızlardan sonra ise getireceğiz demiştim. Peki cümlede bunlardan iki tane varsa nasıl ayırt edeceğim? Mesela “çiçek çocukları tarafından annelerine verildi” demek istersem annelerine derken de 한테 veya 에게 diyeceğimden dolayı kafa karışıklığı olmaz mı?

İşte bu tür durumlarda tarafından demek için 에 의해(서) kullanılır. kısmını atabilirsiniz.

아이들에 의해 어머니에게 주어졌어요.

Goçın aidıre ıihe omoniege cuocyossoyo.

Çiçek, çocuklar tarafından annelerine verildi.


되다 edilgen yapı


하다 ile fiil haline getirilmiş bazı fiillerde 하다 yerine 되다 getirirseniz o fiili edilgen hale sokmuş olursunuz. Birkaç örnekle görelim.

준비되다

Cunbidweda

Hazırlanmak


시작되다

Şicagdweda

Başlanmak


En yaygın kullanılan 3 fiil üzerinden göstermek yeterli gelecektir. Birkaç örnek yapalım bunlarla ilgili. Yazılım kursundayken hocamız bir tane program yapmamız için bir ödev vermişti. Biraz karışıktı ve bize de ödev anlaşıldı mı? diye sormuştu. Gelin o cümleyi yazalım.

숙제 이해됐어요?

Sugcega ihedwessoyo?

Ödev, anlaşıldı mı?


Gelecek derste ettirgen fiil çekimini göreceğiz. Şimdi günlük deyişe bakalım. Birinden bir şey yapmasını istemiyorsak deriz. Bir tane videoda Koreli bir anne ufak kız çocuğuna yabancı birisi sana şeker verirse alacak mısın diye soruyor. Kız da evet diyor 🙂 Annesi de andweeyoooo diye çemkiriyor 🙂 Youtubedan videosunu bulabilirsiniz.

GÜNLÜK DEYİŞ


안돼요

Andweyo

Hayır, yapma.

 

KORECE KİTAPLARIMIZ


 

Tüm Eğitimler

Yorumlar